Çiftlerle çalışırken bir şeyi tekrar tekrar görüyorum: Kavganın konusu neredeyse hiçbir zaman asıl konu değildir. Bulaşık bir bahanedir, geç dönülen bir akşam bir bahanedir. Asıl soru hep aynıdır: “Senin için önemli miyim?”
Yüzeydeki kavga, derindeki ihtiyaç
Bir partner “Hep telefonla meşgulsün” dediğinde aslında “Seninle bağ kurmak istiyorum ve kurulamıyor” der. Diğeri savunmaya geçtiğinde ise çoğu zaman “Yetersiz olduğumu hissetmekten yoruldum” demektedir. İki kişi aynı anda yardım ister, ama birbirine saldırıyormuş gibi görünür.
Geçmişin sesi
Kavgalarda karşımızdaki kişiye değil, bazen geçmişten gelen bir sese cevap veririz. Çocukken eleştirilen biri, partnerinin en küçük uyarısını bile büyük bir yargı gibi duyabilir. Terk edilmekten korkan biri, kısa bir sessizliği bile tehdit olarak algılayabilir. Kavga bu yüzden bazen iki kişi arasında değil, dört kişi arasında yaşanır: iki yetişkin ve onların içindeki iki çocuk.
Kavgayı kazanmaya çalışan çift, çoğu zaman ilişkiyi kaybeder.
Döngüyü kırmak için üç adım
- Duraklamak: Sesler yükseldiğinde 20 dakikalık bir mola vermek ve sonra konuşmaya geri dönmek.
- Altındaki duyguyu söylemek: “Geç kalıyorsun” yerine “Seni beklerken kendimi önemsiz hissediyorum.”
- Merakla dinlemek: Haklı çıkmak yerine “Bu sana nasıl hissettirdi?” diye sormak.
İki kültür, iki dil
Farklı kültürlerden gelen çiftlerde ya da gurbette yaşayan ailelerde, kavgaların bir kısmı aslında beklentilerin çevirisinde kaybolur. Aileye ne kadar zaman ayrılacağı, bayramların nasıl geçirileceği gibi konular, iki farklı “normal”in çatışmasıdır. Bunu konuşabilir hâle getirmek, kavgayı bir anlaşmaya dönüştürmenin başlangıcıdır.
Kavgaların uzun süre konuşulmadan bırakılması, zamanla güveni de aşındırabilir; bu sürecin en sarsıcı hâlini aldatmanın psikolojisi yazımda ele aldım. Hep aynı noktada tıkanıyorsanız, birlikte destek almanın nasıl işlediğini online çift terapisi sayfasında okuyabilirsiniz.
Kavga etmek ilişkinin bittiğini göstermez. Ama hep aynı kavgayı ediyorsanız, belki de konuşulması gereken başka bir şey vardır.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; bir tanı ya da tedavinin yerine geçmez. Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeden bulunduğunuz ülkede 112’yi arayın.
Sevgiyle kalın, ama kölesi olmayın.
Psk. Umut Çınar · Avrupa’da yaşayan Türkçe konuşanlarla online çalışıyor.